Shloka 87
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
Devanagari script
उपेतार्थमभिन्नार्थ न्यायवृत्तं न चाधिकम् । नाश्लक्ष्णं न च संदिग्धं वक्ष्यामि परमं ततः
Transliteration
upetārtham abhinnārthaṃ nyāyavṛttaṃ na cādhikam | nāślakṣṇaṃ na ca saṃdigdhaṃ vakṣyāmi paramaṃ tataḥ ||
Translation
بھیشم نے کہا—اب میں اعلیٰ ترین تعلیم بیان کروں گا—جس کا مقصود معنی واضح ہو، مفہوم میں یکسانیت ہو، جو عدل و درست استدلال اور سُچّے آچرن پر قائم ہو، نہ ضرورت سے زیادہ پھیلی ہوئی ہو، نہ سخت، نہ مبہم، اور ہر طرح کے ابہام سے پاک ہو۔
Word by Word
उपेतार्थम्having the intended meaning / conveying the intended sense
उपेतार्थम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउपेतार्थ
FormNeuter, Accusative, Singular
अभिन्नार्थम्unambiguous in meaning / not differing in sense
अभिन्नार्थम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअभिन्नार्थ
FormNeuter, Accusative, Singular
न्यायवृत्तम्in accordance with propriety/logic; following right method
न्यायवृत्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootन्यायवृत्त
FormNeuter, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अधिकम्excessive; more than necessary
अधिकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअधिक
FormNeuter, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अश्लक्ष्णम्not harsh/rough; not inelegant
अश्लक्ष्णम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअश्लक्ष्ण
FormNeuter, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
संदिग्धम्doubtful; ambiguous
संदिग्धम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसंदिग्ध
FormNeuter, Accusative, Singular
वक्ष्यामिI shall speak / I will explain
वक्ष्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootवच्
FormSimple Future (Luṭ), First, Singular, Parasmaipada
परम्supreme; highest
परम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपर
FormNeuter, Accusative, Singular
ततःthereafter; then
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
Speaker
भीष्य उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes