Shloka 12
अध्याय २९४ — योगलक्षणम् तथा सांख्यपरिसंख्यानम्
Yoga Definition and Sāṃkhya Enumeration
ततः क्रोधाभिशभूतानां वृत्तं लज्जासमन्वितम् । ह्वीक्षेवाप्पनशद् राज॑स्ततो मोहो व्यजायत,राजन! तदनन्तर क्रोधसे आक्रान्त होनेपर मनुष्योंके लज्जायुक्त सदाचारका लोप हो गया। उनका संकोच भी जाता रहा। इसके बाद उनमें मोहकी उत्पत्ति हुई
tataḥ krodhābhibhūtānāṃ vṛttaṃ lajjāsamanvitam | hrīḥ kṣeva apanaśad rājan tato moho vyajāyata, rājan |
اے بادشاہ، پھر جب لوگ غصّے کے قبضے میں آ گئے تو ان کا حیا سے بندھا ہوا نیک چلن مٹ گیا؛ ان کی روک ٹوک بھی جاتی رہی۔ اس کے بعد ان میں فریبِ نظر اور گمراہی (موہ) پیدا ہوئی۔
पराशर उवाच
Educational Q&A
Anger is presented as a root vice: once it dominates a person, it erodes lajjā (moral shame) and hrī (restraint), and this loss of inner checks leads directly to moha (delusion), i.e., impaired discernment and ethical confusion.
Parāśara explains to the king a causal sequence in moral psychology: anger overwhelms people, their shame-based good conduct disappears, their inhibitions fall away, and then delusion arises—setting the stage for further wrongdoing.