Shloka 51
Śoka-śamana: Kṛṣṇa’s Consolation and Nārada’s Exempla to Sṛñjaya
Chapter 29
Devanagari script
रामं॑ दाशरथिं चैव मृतं सूंजय शुश्रुम । योडन्वकम्पत वै नित्यं प्रजा: पुत्रानिवौरसान्,'सूंजय! सुननेमें आया है कि दशरथनन्दन भगवान् श्रीरामजी भी यहाँसे परम धामको चले गये थे, जो सदा अपनी प्रजापर वैसी ही कृपा रखते थे, जैसे-पिता अपने औरस पुत्रोंपर रखता है
Translation
وایو نے کہا— اے سُرنجَے! ہم نے سنا ہے کہ دَشرتھ کے نندن رام بھی وفات پا گئے؛ وہ ہمیشہ اپنی رعایا پر ایسی ہی شفقت کرتے تھے جیسے باپ اپنے صلبی بیٹوں پر کرتا ہے۔
Word by Word
रामम्Rama
रामम्:
Karma
TypeNoun
Rootराम
FormMasculine, Accusative, Singular
दाशरथिम्son of Dasharatha
दाशरथिम्:
Karma
TypeNoun
Rootदाशरथि
FormMasculine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
मृतम्dead; having departed
मृतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमृत
FormMasculine, Accusative, Singular
सञ्जयO Sanjaya
सञ्जय:
TypeNoun
Rootसञ्जय
FormMasculine, Vocative, Singular
शुश्रुमI have heard
शुश्रुम:
TypeVerb
Rootश्रु
FormPerfect (Paroksha), First, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अनुकम्पतshowed compassion
अनुकम्पत:
TypeVerb
Rootअनु-√कम्प्
FormImperfect, Third, Singular
वैindeed/surely
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
प्रजाःsubjects/people
प्रजाः:
Karma
TypeNoun
Rootप्रजा
FormFeminine, Accusative, Plural
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Plural
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
औरसान्one's own (legitimate) (sons)
औरसान्:
Karma
TypeAdjective
Rootऔरस
FormMasculine, Accusative, Plural
Speaker
वायुदेव उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes