Shloka 32

जनक–पराशर संवादः — वर्ण-गोत्र-धर्मविचारः

Janaka–Parāśara: Varṇa, Gotra, and Dharma Inquiry

Devanagari script

इति बुद्धिगती: सर्वा व्याख्याता यावतीरिह । एतद्‌ बुद्ध्वा भवेद्‌ बुद्धः किमन्यद्‌ बुद्धलक्षणम्‌,इस प्रकार बुद्धिकी जितनी अवस्थाएँ हैं उनकी व्याख्या यहाँ कर दी गयी। यह सब जानकर मनुष्य ज्ञानी हो जाता है। इसके सिवा ज्ञानीका और क्या लक्षण हो सकता है?

Transliteration

iti buddhigatīḥ sarvā vyākhyātā yāvatīr iha | etad buddhvā bhaved buddhaḥ kim anyad buddhalakṣaṇam ||

Translation

یوں یہاں عقل کی جتنی بھی حالتیں اور حرکتیں پائی جاتی ہیں، سب کی توضیح کر دی گئی۔ اسے جان لینے سے انسان حقیقتاً دانا ہو جاتا ہے؛ اس کے سوا دانائی کی اور کیا علامت ہو سکتی ہے؟

Word by Word

इतिthus

बुद्धि-गतयःthe courses/states of intellect

सर्वाःall

व्याख्याताःexplained/expounded

यावतीःas many as

इहhere

एतत्this (all)

बुद्ध्वाhaving known/understood

भवेत्would become

बुद्धःwise/knowing

किम्what

अन्यत्other (else)

बुद्ध-लक्षणम्mark/characteristic of the wise

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes