Shloka 87
Adhyāya 284: Tapas as a Corrective to Household Attachment
Parāśara’s Instruction
नमो&स्तु शयमानाय शयितायोत्थिताय च । स्थिताय धावमानाय मुण्डाय जटिलाय च,आप समस्त प्राणियोंके भीतर शयन करनेवाले अन्तर्यामी पुरुष हैं। प्रलयकालमें योगनिद्राका आश्रय लेकर सोते और सृष्टिके प्रारम्भकालमें कल्पान्त निद्रासे जागते हैं। आप ब्रह्मरूपसे सर्वत्र स्थित और कालरूपसे सदा दौड़नेवाले हैं। मूँड़ मुँड़ानेवाले संन्यासी और जटाधारी तपस्वी भी आपके ही स्वरूप हैं। आपको नमस्कार है
namo 'stu śayāmānāya śayitāyotthitāya ca | sthitāya dhāvamānāya muṇḍāya jaṭilāya ca ||
(arthānuvādaḥ) tvaṁ sarva-prāṇināṁ hṛdaye śayānaḥ antar-yāmī puruṣaḥ | pralaya-kāle yoga-nidrām āśritya śete, sṛṣṭeḥ prārambhe ca kalpānta-nidrāto jāgarti | tvaṁ brahma-rūpeṇa sarvatra sthitaḥ, kāla-rūpeṇa ca sadā dhāvamānaḥ | muṇḍa-saṁnyāsī ca jaṭā-dhāri-tapasvī ca tavaiva rūpam | tubhyaṁ namaḥ ||
نمسکار ہے آپ کو—لیٹے ہوئے، سوئے ہوئے اور اٹھتے ہوئے؛ ٹھہرے ہوئے اور دوڑتے ہوئے؛ منڈن کیے ہوئے سنیاسی اور جٹا دھاری تپسوی کے روپ میں بھی۔ آپ ہی سب جیووں کے اندر شَیَن کرنے والے اَنتَریامی پُرُش ہیں۔ پرلَے کے وقت یوگ-نِدرا میں ٹھہرتے ہیں اور سِرِشٹی کے آغاز پر کَلپ-انت کی نیند سے بیدار ہوتے ہیں۔ برہمن کے روپ میں ہر جگہ قائم، اور کال کے روپ میں بےوقفہ رواں—آپ کو نمسکار ہے۔
भीष्म उवाच