Shloka 42
Adhyāya 283: Varṇa-vṛtti, Nyāya-ārjana, and the Decline-and-Restoration of Dharma (वर्णवृत्तिः न्यायार्जनं च)
Devanagari script
आधावन्ति प्रधावन्ति वायुवेगा मनोजवा: । चूर्ण्यन्ते यज्ञपात्राणि दिव्यान्याभरणानि च,वायु और मनके समान वेगशाली कितने ही पार्षद इधर-उधर दौड़ लगाने लगे। कुछ लोग यज्ञके उपयोगमें आनेवाले पात्रों तथा दिव्य आभूषणोंको चूर-चूर कर रहे थे
Transliteration
ādhāvanti pradhāvanti vāyuvegā manojavāḥ | cūrṇyante yajñapātrāṇi divyāny ābharaṇāni ca ||
Translation
ہوا کے سے زور اور خیال کی سی تیزی رکھنے والے بہت سے خدام اِدھر اُدھر دوڑنے لگے۔ یَجْن کے برتن پِس کر چُور چُور کیے جا رہے تھے اور دیویہ زیورات بھی ٹوٹ پھوٹ کر بکھر رہے تھے۔
Word by Word
आधावन्तिthey run towards / rush
आधावन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootआ-धाव्
FormLat, present, 3, plural, Parasmaipada
प्रधावन्तिthey run forth / rush about
प्रधावन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-धाव्
FormLat, present, 3, plural, Parasmaipada
वायुवेगाःhaving the speed of wind
वायुवेगाः:
Karta
TypeAdjective
Rootवायुवेग
Formmasculine, nominative, plural
मनोजवाःhaving the speed of mind
मनोजवाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमनोजव
Formmasculine, nominative, plural
चूर्ण्यन्तेare being crushed / pulverized
चूर्ण्यन्ते:
Karma
TypeVerb
Rootचूर्ण्
FormLat, present, 3, plural, Atmanepada, passive
यज्ञपात्राणिsacrificial vessels
यज्ञपात्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञपात्र
Formneuter, nominative, plural
दिव्यानिdivine
दिव्यानि:
Karma
TypeAdjective
Rootदिव्य
Formneuter, nominative, plural
आभरणानिornaments
आभरणानि:
Karma
TypeNoun
Rootआभरण
Formneuter, nominative, plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Speaker
दक्ष उवाच
Characters & Entities
D
DakṣaP
pārṣadāḥ (attendants/retainers)Y
yajñapātrāṇi (sacrificial vessels)D
divyāni ābharaṇāni (divine ornaments)V
vāyu (wind)M
manas (mind)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes