Shloka 65

युधिछिर उवाच वृत्रेण परमार्थज्ञ दृष्टा मन्ये55त्मनो गति: । शुभा तस्मात्‌ स सुखितो न शोचति पितामह,युधिष्ठिरने कहा--परमार्थतत्त्वके ज्ञाता पितामह! मैं समझता हूँ कि वृत्रासुरने आत्माके शुभ एवं यथार्थ स्वरूपका साक्षात्कार कर लिया था; इसीलिये वह सुखी था, शोक नहीं करता था

Yudhiṣṭhira uvāca: Vṛtreṇa paramārthajña dṛṣṭā manye ’tmano gatiḥ | śubhā tasmāt sa sukhito na śocati pitāmaha ||

یُدھشٹھِر نے کہا—اے پِتامہ! اے حقیقتِ اعلیٰ کے جاننے والے! میرا گمان ہے کہ ورتراسُر نے آتما کی مبارک اور حقیقی راہ کو عیاں دیکھ لیا تھا؛ اسی لیے وہ مطمئن تھا اور غم نہیں کرتا تھا۔

युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
FormPerfect, 3rd, Singular
वृत्रेणby Vritra
वृत्रेण:
Karta
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Singular
परमार्थज्ञknower of the highest truth
परमार्थज्ञ:
TypeNoun
Rootपरमार्थज्ञ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
दृष्टाseen/realized
दृष्टा:
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त, Masculine, Nominative, Singular
मन्येI think
मन्ये:
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
FormPresent, 1st, Singular
आत्मनःof the self
आत्मनः:
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
गतिःstate/goal/condition
गतिः:
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
शुभाauspicious
शुभा:
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
सुखितःhappy/content
सुखितः:
TypeAdjective
Rootसुखित (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
शोचतिgrieves
शोचति:
TypeVerb
Rootशुच् (धातु)
FormPresent, 3rd, Singular
पितामहO grandsire
पितामह:
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
V
Vṛtra (Vṛtrāsura)
P
Pitāmaha (Bhīṣma)

Educational Q&A

Direct realization of the Self (ātma-darśana) brings inner auspiciousness and freedom from sorrow; one who knows the highest truth remains content even amid suffering or death.

In the Śānti Parva dialogue, Yudhiṣṭhira addresses Bhīṣma as a knower of ultimate truth and reflects on Vṛtrāsura, saying that Vṛtra must have realized the true nature and destiny of the Self, which is why he remained ungrieving and peaceful.