Shloka 19
उशनसः (शुक्रस्य) चरितम् — The Account of Uśanā (Śukra): Yoga, Grievance, and Pacification
Devanagari script
तिर्यग्योनिसहस्राणि गत्वा नरकमेव च । निर्गच्छन्त्यवशा जीवा: कामबन्धनबन्धना:,कामनाओंके बन्धनमें बँधकर विवश हुए कितने ही जीव सहस्रों बार तिर्यक्योनि तथा नरकमें पड़कर पुनः वहाँसे निकलते हैं
Transliteration
tiryagyonisahasrāṇi gatvā narakam eva ca | nirgacchanty avaśā jīvāḥ kāmabandhanabandhanāḥ ||
Translation
خواہشات کی زنجیروں میں جکڑے بے بس جاندار ہزاروں بار حیوانی یونیوں اور دوزخ میں جا پڑتے ہیں، پھر وہاں سے نکل آتے ہیں—اور یہ چکر یوں ہی چلتا رہتا ہے۔
Word by Word
तिर्यग्योनिसहस्राणिthousands of animal-wombs (births as animals)
तिर्यग्योनिसहस्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootतिर्यग्योनि-सहस्र
FormNeuter, Accusative, Plural
गत्वाhaving gone (after going)
गत्वा:
TypeVerb
Rootगम्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
नरकम्hell
नरकम्:
Karma
TypeNoun
Rootनरक
FormNeuter, Accusative, Singular
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
निर्गच्छन्तिthey come out/they depart
निर्गच्छन्ति:
TypeVerb
Rootनिर्गम् (निर् + गम्)
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, Third, Plural
अवशाःhelpless/compelled
अवशाः:
Karta
TypeAdjective
Rootअवश
FormMasculine, Nominative, Plural
जीवाःliving beings/souls
जीवाः:
Karta
TypeNoun
Rootजीव
FormMasculine, Nominative, Plural
कामबन्धनबन्धनाःbound by the bondage of desire
कामबन्धनबन्धनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootकाम-बन्धन-बन्धन
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaJ
jīvāḥ (living beings)T
tiryag-yoni (animal births)N
naraka (hell)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes