Shloka 32
Adhyāya 262: Śabda-brahman, Para-brahman, and the Ethics of Tyāga
Kapila–Syūmaraśmi Saṃvāda
स्वयं चैषामनडुहो युज्यन्ति च वहन्ति च । स्वयमुस्राश्न दुह्मन्ते मन:संकल्पसिद्धिभि:,ज्ञानी महात्माओंकी इच्छा होते ही उनके मानसिक संकल्पकी सिद्धियोंके अनुसार बैल स्वयं गाड़ीमें जुतकर उनकी सवारी ढोने लगते हैं, दूध देनेवाली गौएँ स्वयं ही सब प्रकारके मनोरथोंकी सिद्धिरूप दुग्ध प्रदान करती हैं
svayaṃ ca eṣām anaḍuho yujyante ca vahanti ca | svayam usrāś ca duhanti manaḥ-saṅkalpa-siddhibhiḥ ||
ایسے دانا اور عظیم النفس لوگوں کی خواہش ہوتے ہی اُن کے ذہنی عزم کی تکمیل کے مطابق گھر کے بیل خود بخود گاڑی میں جُت کر سواری ڈھونے لگتے ہیں، اور دودھ دینے والی گائیں بھی خود ہی ہر طرح کی مراد پوری کرنے کے روپ میں دودھ عطا کرتی ہیں۔
चुलाधार उवाच
Educational Q&A
The verse uses the imagery of animals serving willingly to illustrate that true wisdom and ethical self-discipline generate harmony: when the mind is purified and steady, one’s intentions become effective without force, and even worldly supports like transport and sustenance align with dharma rather than exploitation.
Chulādhāra describes the extraordinary ease and cooperation that surround realized sages: bulls yoke themselves and carry them, and cows yield milk spontaneously, all ‘according to the accomplished powers of mental resolve’—a stylized way of portraying the siddhi-like results attributed to great spiritual attainment.