Shloka 13
Daṇḍa, Ahiṃsā, and Proportional Kingship: The Dyumatsena–Satyavān Dialogue (दण्ड-अहिंसा-विवेकः)
Devanagari script
गन्धर्वनगराकार: प्रथम सम्प्रदृश्यते । अन्वीक्ष्यमाण: कविश्नि: पुनर्गच्छत्यदर्शनम्,धर्मके विषयमें जब आलोचना की जाती है, तब पहले तो वह गन्धर्वनगरके समान दिखायी देता है; फिर विद्दानोंद्वारा विशेष रूपसे विचार करनेपर यह प्रतीत होता है कि वह अदृश्य हो गया
Translation
یُدھِشٹھِر نے کہا—دھرم پہلے گندھرو-نگر کی مانند دکھائی دیتا ہے؛ مگر جب اہلِ دانش اس کی باریک بینی سے جستجو کرتے ہیں تو وہ پھر گویا نظر سے اوجھل ہو جاتا ہے۔
Word by Word
गन्धर्वनगराकारःhaving the form of a Gandharva-city (illusory city)
गन्धर्वनगराकारः:
Karta
TypeNoun
Rootगन्धर्वनगराकार
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रथमम्at first
प्रथमम्:
TypeIndeclinable
Rootप्रथम
सम्प्रदृश्यतेis seen/appears
सम्प्रदृश्यते:
TypeVerb
Rootसम् + दृश्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada, Passive/Impersonal sense
अन्वीक्ष्यमाणःbeing examined/considered
अन्वीक्ष्यमाणः:
TypeAdjective
Rootअनु + ईक्ष्
FormMasculine, Nominative, Singular, शानच् (present passive participle)
कविभिःby the wise/learned
कविभिः:
Karana
TypeNoun
Rootकवि
FormMasculine, Instrumental, Plural
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
गच्छतिgoes/returns
गच्छति:
TypeVerb
Rootगम्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
अदर्शनम्invisibility; non-appearance
अदर्शनम्:
Karma
TypeNoun
Rootअदर्शन
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
युधिछिर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes