Shloka 20
चिरकारि-उपाख्यानम् / The Exemplum of Cirakārī: Deliberation Before Irreversible Action
यवन्यैर्विह्िितं नेच्छेदात्मन: कर्म पूरुष: । न तत् परेषु कुर्वीत जानन्नप्रियमात्मन:,मनुष्य दूसरोंद्वारा किये हुए जिस व्यवहारको अपने लिये वांछनीय नहीं मानता, दूसरोंके प्रति भी वह वैसा बर्ताव न करे। उसे यह जानना चाहिये कि जो बर्ताव अपने लिये अप्रिय है, वह दूसरोंके लिये भी प्रिय नहीं हो सकता
yad anyair vihitaṁ necched ātmanaḥ karma pūruṣaḥ | na tat pareṣu kurvīta jānann apriyam ātmanaḥ ||
آدمی اپنے لیے دوسروں کے کیے ہوئے جس برتاؤ کو پسند نہیں کرتا، وہی برتاؤ دوسروں کے ساتھ نہ کرے۔ جو چیز اپنے لیے ناگوار ہے اسے جان کر ویسا ہی عمل دوسروں کے حق میں نہ کرے؛ کیونکہ جو اپنے لیے ناگوار ہے وہ دوسرے کے لیے بھی حقیقتاً خوشگوار نہیں ہو سکتا۔
भीष्म उवाच
Educational Q&A
It teaches the principle of reciprocity in dharma: recognizing what is unpleasant to oneself, one should refrain from treating others in the same harmful or unwanted way.
In the Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on righteous conduct after the war; here he gives a concise ethical rule for interpersonal behavior grounded in empathy and self-awareness.