Shloka 44
योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः
Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction
Devanagari script
नैके5श्रन्ति सुसम्पन्नं न गच्छन्ति परस्त्रियम् । सर्वभूतेष्ववर्तन्त यथा55त्मनि दयां प्रति,वे अकेले बढ़िया भोजन नहीं करते थे। पहले दूसरोंको देकर पीछे अपने उपभोगमें लाते थे। परायी स्त्रीसे कभी संसर्ग नहीं रखते थे। सब प्राणियोंको अपने ही समान समझकर उनपर दया रखते थे
Translation
شکر نے کہا—وہ اکیلے عمدہ کھانا نہیں کھاتے تھے؛ پہلے دوسروں کو دیتے، پھر خود تناول کرتے تھے۔ وہ پرائی عورت کے پاس نہیں جاتے تھے۔ سب جانداروں کو اپنے ہی مانند سمجھ کر رحم و کرم کا برتاؤ کرتے تھے۔
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
एकेsome (people)
एके:
Karta
TypePronoun/Adjective
Rootएक
FormMasculine, Nominative, Plural
अश्रन्तिeat
अश्रन्ति:
TypeVerb
Rootअश् (भक्षणे)
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada
सुसम्पन्नम्well-prepared / excellent
सुसम्पन्नम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुसम्पन्न
FormNeuter, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
गच्छन्तिgo (to)
गच्छन्ति:
TypeVerb
Rootगम् (गतौ)
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada
परस्त्रियम्another man's wife
परस्त्रियम्:
Karma
TypeNoun
Rootपरस्त्री
FormFeminine, Accusative, Singular
सर्वभूतेषुin all beings
सर्वभूतेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वभूत
FormNeuter, Locative, Plural
अवर्तन्तbehaved / conducted themselves
अवर्तन्त:
TypeVerb
Rootवृत् (वर्तने)
FormImperfect, 3rd, Plural, Atmanepada
यथाas / just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
आत्मनिin oneself
आत्मनि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Locative, Singular
दयाम्compassion
दयाम्:
Karma
TypeNoun
Rootदया
FormFeminine, Accusative, Singular
प्रतिtowards
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति
Speaker
शक्र उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes