Shloka 14
अर्जुनस्य युधिष्ठिरं प्रति क्षात्रधर्मोपदेशः | Arjuna’s Counsel to Yudhiṣṭhira on Kṣatra-Dharma
Devanagari script
मा त्वमेवं गते किंचिच्छोचेथा: क्षत्रियर्षभ । गतास्ते क्षत्रधर्मेण शस्त्रपूता: परां गतिम्
Translation
اے کشتریوں کے سردار! اس حالت میں تم ذرا بھی غم نہ کرو۔ جو بہادر جنگ میں مارے گئے، وہ کشتریہ دھرم کے مطابق ہتھیاروں سے پاک ہو کر اعلیٰ ترین گتی کو پہنچ گئے ہیں۔
Word by Word
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
एवम्thus, in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
गतेwhen (things have) gone/come to this state
गते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootगत
FormNeuter, Locative, Singular
किञ्चित्at all, in the least
किञ्चित्:
TypeIndeclinable
Rootकिञ्चित्
शोचेथाःyou should grieve
शोचेथाः:
TypeVerb
Rootशुच्
FormOptative, Second, Singular, Parasmaipada
क्षत्रियर्षभO bull among kshatriyas
क्षत्रियर्षभ:
TypeNoun
Rootक्षत्रिय-ऋषभ
FormMasculine, Vocative, Singular
गताःgone, departed
गताः:
TypeAdjective
Rootगत
FormMasculine, Nominative, Plural
तेthey, those (men)
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
क्षत्रधर्मेणby/according to the kshatriya-duty
क्षत्रधर्मेण:
Karana
TypeNoun
Rootक्षत्रधर्म
FormMasculine, Instrumental, Singular
शस्त्रपूताःpurified by weapons (i.e., by dying in battle)
शस्त्रपूताः:
TypeAdjective
Rootशस्त्रपूत
FormMasculine, Nominative, Plural
पराम्highest, supreme
पराम्:
TypeAdjective
Rootपरा
FormFeminine, Accusative, Singular
गतिम्state, course, destination
गतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes