Shloka 11
अर्जुनस्य युधिष्ठिरं प्रति क्षात्रधर्मोपदेशः | Arjuna’s Counsel to Yudhiṣṭhira on Kṣatra-Dharma
Devanagari script
इन्द्रो वै ब्रह्मण: पुत्र: क्षत्रिय: कर्मणा भवत् । ज्ञातीनां पापवृत्तीनां जघान नवतीर्नव
Translation
دیکھو—اِندر برہمن کا بیٹا تھا، مگر اپنے کرم سے کشتریہ بن گیا۔ اس نے گناہ کی روش اختیار کرنے والے اپنے ہی قرابت داروں میں سے نو نو کرکے نوّتیوں کو قتل کیا۔
Word by Word
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta
TypeNoun
Rootइन्द्र
FormMasculine, Nominative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
ब्रह्मणःof Brahman / of the Brahmin (Brahmā)
ब्रह्मणः:
Sambandha
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormNeuter, Genitive, Singular
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षत्रियःa Kshatriya
क्षत्रियः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Nominative, Singular
कर्मणाby action/deed
कर्मणा:
Karana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Instrumental, Singular
भवत्became
भवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
ज्ञातीनाम्of (his) kinsmen
ज्ञातीनाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootज्ञाति
FormMasculine, Genitive, Plural
पापवृत्तीनाम्of those of sinful conduct
पापवृत्तीनाम्:
Sambandha
TypeAdjective
Rootपापवृत्ति
FormMasculine, Genitive, Plural
जघानslew/killed
जघान:
TypeVerb
Rootहन्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
नवतीःninety (groups/units)
नवतीः:
Karma
TypeNoun
Rootनवति
FormFeminine, Accusative, Plural
नवnine
नव:
Karma
TypeNoun
Rootनव
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes