Shloka 45
Śakra–Namuci-saṃvāda: Śoka-nivāraṇa and Daiva-vicāra
Indra and Namuci on grief, composure, and inevitability
दृढेहिं पाशैर्बहुभिविंमुक्त: प्रजानिमित्तैरपि दैवतैश्न । यदा हासौ सुखदुःखे जहाति मुक्तस्तदाग्र्यां गतिमेत्यलिज्र:,किंतु संतानोंके प्रति आसक्तिके कारण और भिन्न-भिन्न देवताओंकी प्रसन्नताके लिये अज्ञानियोंद्वारा जो सकाम कर्म किये जाते हैं, ये सब मनुष्यके लिये नाना प्रकारके सुदृढ़ बन्धन हैं। जब वह इन बन्धनोंसे छूटकर सुख-दुःखकी चिन्ता छोड़ देता है, उस समय सूक्ष्म शरीरके अभिमानका त्याग करके सर्वश्रेष्ठ गति प्राप्त कर लेता है
dṛḍhaiḥ pāśair bahubhir vimuktaḥ prajā-nimittair api daivataiś ca | yadā hy asau sukha-duḥkhe jahāti muktaḥ tadāgryāṃ gatim eti aliṅgaḥ ||
اولاد کے ساتھ وابستگی اور مختلف دیوتاؤں کو خوش کرنے کے لیے نتیجے کی خواہش سے کیے گئے اعمال—یہ سب انسان کے لیے بہت سے سخت بندھن ہیں۔ جب وہ ان بندھنوں سے آزاد ہو کر سکھ اور دکھ کی فکر چھوڑ دیتا ہے، تب وہ لطیف جسم کی شناخت بھی ترک کر کے بےنشان، اعلیٰ ترین حالت کو پا لیتا ہے۔
भीष्म उवाच