Shloka 14
Śakra–Namuci-saṃvāda: Śoka-nivāraṇa and Daiva-vicāra
Indra and Namuci on grief, composure, and inevitability
इमं गुणसमाहारमात्म भावेन पश्यत: । असम्यग्दर्शनैर्द:खमनन्तं नोपशाम्यति,जो लोग गुणोंके संघातरूप इस शरीरको ही आत्मा समझ लेते हैं, उन्हें मिथ्या ज्ञानके कारण अनन्त दु:खोंकी प्राप्ति होती है और उनकी परम्परा कभी शान्त नहीं होती
imaṃ guṇasamāhāram ātma-bhāvena paśyataḥ | asamyagdarśanair duḥkham anantaṃ nopśāmyati ||
جو لوگ محض گُنوں کے مجموعے اس جسم ہی کو، خود شناسی کے پردے میں، عین نفس سمجھ بیٹھتے ہیں—ان کی نظر باطل علم سے بگڑ جاتی ہے؛ اس لیے ان پر دکھ لاانتہا ہو جاتا ہے، نہ ان کی تکلیف تھمتی ہے اور نہ رنج و کرب کا چکر کبھی سکون پاتا ہے۔
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Mistaking the body—an aggregate of guṇas—for the true Self is a fundamental error. This wrong vision (asamyagdarśana) perpetuates endless suffering; peace arises only when one discerns the Self as distinct from the body and its changing qualities.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and liberation, Bhishma continues his discourse to Yudhishthira, explaining how erroneous self-identification leads to unending sorrow and why correct insight is necessary for inner peace.