Shloka 7

Vyaktāvyakta-Viveka and Nivṛtti as Paramā Gati

Manifest–Unmanifest Discrimination and the Supreme Path of Withdrawal

Devanagari script

वेदेषु चापि यद्‌ वाक्‍्यं लौकिकं व्यापकं च यत्‌ । एतद्‌ विद्वन्‌ यथातत्त्वं सर्व व्याख्यातुमहसि,“वेदों और स्मृतियोंमें भी जो लौकिक और व्यापक धर्मोका वर्णन है, उनमें भी विषमता है। अतः विद्वन्‌! इन सबकी आप यथार्थरूपसे व्याख्या करें!

Transliteration

vedeṣu cāpi yad vākyaṃ laukikaṃ vyāpakaṃ ca yat | etad vidvan yathātattvaṃ sarvaṃ vyākhyātum arhasi ||

Translation

“ویدوں کے بعض اقوال میں بھی، اور اسمرتیوں میں بیان کردہ دنیاوی اور عام طور پر نافذ ہونے والے دھرم کے احکام میں بھی، مجھے تفاوت اور بظاہر عدمِ مطابقت دکھائی دیتی ہے۔ لہٰذا، اے عالم، آپ حقیقتِ تَتْو کے مطابق ان سب کی توضیح فرمائیں، تاکہ ان کا صحیح مفہوم سمجھ میں آ جائے۔”

Word by Word

वेदेषुin the Vedas

चand

अपिalso/even

यत्which/that (what)

वाक्यम्statement/utterance

लौकिकम्worldly/common

व्यापकम्pervading/general

चand

यत्which/that

एतत्this (matter)

विद्वन्O learned one

यथाas/in the manner (that)

तत्त्वम्truth/reality

सर्वम्all (of it)

व्याख्यातुम्to explain

अर्हसिyou are fit/you ought

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

Vedas

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes