Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

अध्याय २०८ — इन्द्रियनिग्रहः, सत्याहिंसात्मकवाक्, कर्मफलविवेकः

Restraint of the Senses, Non-harming Truthful Speech, and Discernment of Karmic Consequence

सावित्रश्न॒ जयन्तश्न॒ पिनाकी चापराजित: । पूर्वमेव महाभागा वसवोड ष्टौ प्रकीर्तिता:,अजैकपाद, अहिर्बुध्न्य, विरूपाक्ष, रैवत, हर, बहुरूप, त्र्यम्बक, सुरेश्वर, सावित्र, जयन्त, पिनाकी और अपराजित--ये ग्यारह रुद्र हैं। महाभाग आठ वसुओंके नाम पहले ही बताये गये हैं

sāvitraś ca jayantaś ca pinākī cāparājitaḥ | pūrvam eva mahābhāgā vasavo 'ṣṭau prakīrtitāḥ ||

بھیشم نے کہا—ساوِتر، جَیَنت، پِناکِی اور اَپراجِت—یہ بھی (رُدروں میں) نام کے ساتھ شمار کیے گئے ہیں۔ اور اے بزرگ نصیب، آٹھ وَسُو پہلے ہی گنوا دیے گئے ہیں۔

सावित्रःSāvitra (a Rudra-name)
सावित्रः:
Karta
TypeNoun
Rootसावित्र
FormMasculine, Nominative, Singular
जयन्तःJayanta (a Rudra-name)
जयन्तः:
Karta
TypeNoun
Rootजयन्त
FormMasculine, Nominative, Singular
पिनाकीPinākī (bearer of the bow Pināka)
पिनाकी:
Karta
TypeNoun
Rootपिनाकिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपराजितःAparājita (the unconquered; a Rudra-name)
अपराजितः:
Karta
TypeNoun
Rootअपराजित
FormMasculine, Nominative, Singular
पूर्वम्previously / earlier
पूर्वम्:
TypeIndeclinable
Rootपूर्व
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
महाभागाःgreatly fortunate / illustrious (ones)
महाभागाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाभाग
FormMasculine, Nominative, Plural
वसवःthe Vasus
वसवः:
Karta
TypeNoun
Rootवसु
FormMasculine, Nominative, Plural
अष्टौeight
अष्टौ:
Karta
TypeAdjective
Rootअष्टन्
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रकीर्तिताःhave been proclaimed / mentioned
प्रकीर्तिताः:
TypeVerb
Rootप्र + कीर्त (कृदन्त: प्रकीर्तित)
FormMasculine, Nominative, Plural, Past passive participle

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
S
Sāvitra
J
Jayanta
P
Pinākī
A
Aparājita
R
Rudras
V
Vasus

Educational Q&A

The verse reinforces disciplined, accurate transmission of sacred knowledge—Bhishma enumerates divine groups (Rudras and Vasus) in an orderly way, implying that right understanding of cosmic and theological categories supports dharmic clarity.

Bhishma, continuing his instruction in the Shanti Parva, names additional Rudras—Sāvitra, Jayanta, Pinākī, and Aparājita—and notes that the eight Vasus have already been listed earlier in the discourse.