Shloka 29
Brahmacarya-Upāya: Jñāna, Śauca, and the Mind’s Role in Desire (शान्ति पर्व, अध्याय २०७)
अहोरात्रं च कालं॑ च यथर्तु मधुसूदन: । पूर्वाह्न चापराह्न॑ च सर्वमेवानुकल्पयत्,इन्हीं श्रीमधुसूदनने दिन-रात, ऋतुके अनुसार काल, पूर्वाह्न तथा अपराह्न आदि समस्त काल-विभागकी व्यवस्था की
ahorātraṁ ca kālaṁ ca yathartu madhusūdanaḥ | pūrvāhnaṁ cāparāhnaṁ ca sarvam evānukalpayan ||
شری مدھوسودن نے رِتُو کے مطابق دن اور رات، زمانے کی پیمائش، نیز پیش از دوپہر اور بعد از دوپہر—یوں وقت کے تمام حصّوں کی ترتیب قائم کی۔
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Time is not random but part of a divinely instituted order: day/night, seasons, and daily segments are structured to sustain dharma and regularity in life and ritual.
In Bhīṣma’s instruction in the Śānti Parva, he attributes the systematic division of time—daily and seasonal—to Madhusūdana, emphasizing divine governance of cosmic and social order.