Shloka 16
प्रजापतयः देवगणाश्च दिशि-दिशि स्थिताः ऋषयः
Prajāpatis, Deva-Groups, and the Ṛṣis Assigned to the Directions
स्वेनात्मना चक्षुरिव प्रणेता निशात्यये तमसा संवृतात्मा । ज्ञानं तु विज्ञानगुणेन युक्त कर्माशुभं पश्यति वर्जनीयम्,जब रात बीत जाती है और अन्धकारका आवरण हट जाता है, उस समय जैसे चलनेमें प्रवृत्त करनेवाला नेत्र अपने तैजस् स्वरूपसे युक्त हो रास्तेमें पड़े हुए त्यागने योग्य काँटे आदिको देखते हैं, उसी प्रकार बुद्धि भी मोहका पर्दा हट जानेपर ज्ञानके प्रकाशसे युक्त हो त्यागने योग्य अशुभ कर्मको देखती है
bhīṣma uvāca | svenātmanā cakṣur iva praṇetā niśātyaye tamasā saṃvṛtātmā | jñānaṃ tu vijñānaguṇena yuktaṃ karmāśubhaṃ paśyati varjanīyam |
بھیشم نے کہا—جس طرح رات کے گزر جانے اور اندھیرے کا پردہ ہٹ جانے پر اپنی ہی روشنی سے قوت پانے والی آنکھ راستے میں پڑے ہوئے ترک کیے جانے کے لائق کانٹوں وغیرہ کو پہچان لیتی ہے؛ اسی طرح جب موہ کا پردہ اٹھ جاتا ہے تو عقل، امتیازی فہم کے ساتھ سچے علم کے نور سے منور ہو کر، ترک کیے جانے کے لائق ناشائستہ اعمال کو دیکھ لیتی ہے۔
भीष्म उवाच