निरय-परमस्थान-वर्णनम्
Niraya and the Supreme Station: A Metaphysical Re-reading
अत्रोच्यते-- शारीरैर्मानसैर्दु:खै: सुखैश्वाप्पसुखोदयै: । लोकसूष्टिं प्रपश्यन्तो न मुहान्ति विचक्षणा:
atrocyate— śārīrair mānasair duḥkhaiḥ sukhaiś cāpy asukhodayaiḥ | lokasṛṣṭiṃ prapaśyanto na muhyanti vicakṣaṇāḥ ||
اس باب میں کہا گیا ہے—جو دیکھتے ہیں کہ دنیا کی ساخت جسمانی اور ذہنی دکھوں سے بندھی ہوئی ہے، اور اس کے سکھ بھی آخرکار مزید دکھ ہی کو جنم دیتے ہیں—وہ صاحبِ بصیرت لوگ فریب میں نہیں پڑتے؛ زندگی کے ملے جلے تجربات کے بیچ بھی ان کی رائے ثابت قدم رہتی ہے۔
भरद्वाज उवाच
A wise person recognizes that worldly life is inseparable from physical and mental suffering, and that even pleasures often mature into later pain; this clear perception prevents delusion and supports detachment.
In Śānti Parva, Bharadvāja is presenting a reflective instruction: he states a general principle about the nature of worldly experience—mixed with pain and pleasure—and explains how discernment (vicakṣaṇatā) keeps one from मोह (delusion).