Shloka 2

दान-धर्म-आश्रमविधानम्

Dana, Dharma, and the Four Āśramas

Devanagari script

भूगुरुवाच प्रजाविसर्ग विविधं मानसो मनसासृजत्‌ | संरक्षणार्थ भूतानां सृष्ट प्रथणतो जलम्‌,भगुने कहा--उन मानसदेवने अपने मानसिक संकल्पसे ही नाना प्रकारकी प्रजासृष्टि की है। उन्होंने प्राणियोंकी रक्षाके लिये सबसे पहले जलकी सृष्टि की

Transliteration

bhṛgur uvāca—prajāvisargaṁ vividhaṁ mānaso manasāsṛjat | saṁrakṣaṇārthaṁ bhūtānāṁ sṛṣṭaṁ prathamataḥ jalam ||

Translation

بھِرگو نے کہا—اس منوج پروردگار نے محض قوتِ ذہن سے گوناگوں پرجا کی سृष्टی کی۔ اور مخلوقات کی حفاظت و بقا کے لیے اس نے سب سے پہلے پانی کو پیدا کیا۔

Word by Word

• {'bhṛguḥ uvāca': 'Bhṛgu said', 'prajā-visargaḥ': 'the emission/creation of creatures

• progeny-creation', 'vividham': 'variegated

• of many kinds', 'mānasaḥ': 'mental

• produced by the mind', 'manasā': 'by the mind (instrumental)', 'asṛjat': 'created

• brought forth', 'saṁrakṣaṇa-artham': 'for the purpose of protection/preservation', 'bhūtānām': 'of beings/creatures', 'sṛṣṭam': 'created

• brought into existence', 'prathamataḥ': 'first

• at the beginning', 'jalam': 'water'}

Speaker

भरद्वाज उवाच

Characters & Entities

• Bhṛgu
• Prajā (creatures)
• Bhūta (beings)
• Jala (water)