Shloka 8
सत्य–अनृत, प्रकाश–तमस्, स्वर्ग–नरक विवेचनम्
Truth and Untruth as Light and Darkness; Svarga and Naraka as Ethical Consequences
Devanagari script
कथं सृष्टानि भूतानि कथं वर्णविभक्तय: । शौचाशौचं कथं तेषां धर्माधर्मविधि: कथम्,'प्राणियोंकी सृष्टि किस प्रकार हुई? वर्णोका विभाग किस तरह किया गया? उनमें शौच और अशौचकी व्यवस्था कैसे हुई? तथा धर्म और अधर्मका विधान किस प्रकार किया गया?
Transliteration
kathaṁ sṛṣṭāni bhūtāni kathaṁ varṇavibhaktayaḥ | śaucāśaucaṁ kathaṁ teṣāṁ dharmādharmavidhiḥ katham ||
Translation
بھیشم نے کہا—“مخلوقات کیسے پیدا کی گئیں؟ ورنوں کی تقسیم کیسے قائم ہوئی؟ اُن میں طہارت و ناپاکی کا قاعدہ کس طرح مقرر ہوا؟ اور ابتدا میں دھرم و اَدھرم کا قانون کیسے ٹھہرایا گیا؟”
Word by Word
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
सृष्टानिcreated
सृष्टानि:
TypeVerb
Rootसृज्
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative, Plural
भूतानिbeings, creatures
भूतानि:
Karta
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Nominative, Plural
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
वर्ण-विभक्तयःdivisions by varṇa (class divisions)
वर्ण-विभक्तयः:
Karta
TypeNoun
Rootविभक्ति
FormFeminine, Nominative, Plural
शौच-अशौचम्purity and impurity
शौच-अशौचम्:
Karta
TypeNoun
Rootशौच/अशौच
FormNeuter, Nominative, Singular
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
तेषाम्of them
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
धर्म-अधर्म-विधिःthe ordinance/rule of dharma and adharma
धर्म-अधर्म-विधिः:
Karta
TypeNoun
Rootविधि
FormMasculine, Nominative, Singular
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes