Shloka 36

सत्य–अनृत, प्रकाश–तमस्, स्वर्ग–नरक विवेचनम्

Truth and Untruth as Light and Darkness; Svarga and Naraka as Ethical Consequences

Devanagari script

भरद्वाज उवाच पुष्कराद्‌ यदि सम्भूतो ज्येष्ठ भवति पुष्करम्‌ | ब्रह्माणं पूर्वजं चाह भवान्‌ संदेह एव मे,भरद्वाजने पूछा--प्रभो! यदि ब्रह्माजी कमलसे प्रकट हुए तब तो कमल ही ज्येष्ठ प्रतीत होता है; परंतु आपने ब्रह्माजीको पूर्वज बताया है; अतः यह संदेह मेरे मनमें बना ही रह गया

Translation

بھاردواج نے کہا—اے پرَبھُو! اگر برہما کنول سے پیدا ہوئے ہیں تو جَیَشٹھ تو کنول ہی ٹھہرا؛ مگر آپ نے برہما کو پیش رو (پُورْوَج) کہا ہے—اسی لیے میرے دل میں شک باقی ہے۔

Word by Word

भरद्वाजःBharadvaja

उवाचsaid

पुष्करात्from the lotus

यदिif

सम्भूतःarisen/produced

ज्येष्ठःelder/older

भवतिbecomes/is

पुष्करम्the lotus

ब्रह्माणम्Brahmā

पूर्वजम्the earlier-born/ancestor

चand

आहsaid/declared

भवान्you (honorific)

संदेहःdoubt

एवindeed/only

मेof me / my

Speaker

भरद्वाज उवाच

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes