Shloka 6
भृगु–भरद्वाजसंवादः: वर्णभेदस्य कर्माधारितव्याख्या
Bhrigu–Bharadvaja Dialogue: A Karma-Based Account of Varṇa
Devanagari script
आर्त: स पतित: क्रुद्धस्त्यक्त्वा55त्मानमथाब्रवीत् । मरिष्याम्यधनस्येह जीवितार्थों न विद्यते,वे पीड़ासे कराहकर गिर पड़े और कुपित होकर आत्महत्याके लिये उद्यत हो इस प्रकार बोले--“अब मैं प्राण दे दूँगा; क्योंकि इस संसारमें निर्धन मनुष्यका जीवन व्यर्थ है!
Translation
وہ درد سے کراہتا ہوا گر پڑا اور غصّے میں خودکشی پر آمادہ ہو کر بولا— “اب میں جان دے دوں گا؛ کیونکہ اس دنیا میں مفلس آدمی کی زندگی بے معنی ہے۔”
Word by Word
आर्तःdistressed, afflicted
आर्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootआर्त
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पतितःfallen (down)
पतितः:
Karta
TypeAdjective
Rootपतित
FormMasculine, Nominative, Singular
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
TypeVerb
Rootत्यज्
FormAbsolutive (Gerund)
आत्मानम्himself / the self
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect, 3, Singular
मरिष्यामिI shall die
मरिष्यामि:
TypeVerb
Rootमृ
FormSimple Future, 1, Singular
अधनस्यof a poor man / of one without wealth
अधनस्य:
TypeAdjective
Rootअधन
FormMasculine, Genitive, Singular
इहhere, in this world
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
जीवितार्थःpurpose of living
जीवितार्थः:
Karta
TypeNoun
Rootजीवितार्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
विद्यतेexists, is found
विद्यते:
TypeVerb
Rootविद्
FormPresent, 3, Singular, Atmanepada
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes