Shloka 47
भृगु–भरद्वाजसंवादः: वर्णभेदस्य कर्माधारितव्याख्या
Bhrigu–Bharadvaja Dialogue: A Karma-Based Account of Varṇa
Devanagari script
अहमासं पण्डितको हैतुको वेदनिन्दक: । आन्वीक्षिकीं तर्कविद्यामनुरक्तो निरर्थिकाम्
Translation
پچھلے جنم میں میں پنڈت تھا، مگر کُتَرک کا سہارا لے کر ویدوں کی نِندا کرتا تھا۔ اُس وقت میری رغبت بےمعنی آنوِیکشِکی—خشک منطق—ہی میں تھی۔
Word by Word
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
Form—, Nominative, Singular
आसम्was
आसम्:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
FormImperfect (Laṅ), 1st, Singular, Parasmaipada
पण्डितःa learned man/scholar
पण्डितः:
Karta
TypeNoun
Rootपण्डित
FormMasculine, Nominative, Singular
हैतुकःgiven to (mere) reasoning/cavil; sophistical
हैतुकः:
Karta
TypeAdjective
Rootहैतुक
FormMasculine, Nominative, Singular
वेद-निन्दकःreviler of the Vedas
वेद-निन्दकः:
Karta
TypeNoun
Rootवेदनिन्दक
FormMasculine, Nominative, Singular
आन्वीक्षिकीम्the science of inquiry (logic/philosophical investigation)
आन्वीक्षिकीम्:
Karma
TypeNoun
Rootआन्वीक्षिकी
FormFeminine, Accusative, Singular
तर्क-विद्याम्the discipline of logic/argumentation
तर्क-विद्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootतर्कविद्या
FormFeminine, Accusative, Singular
अनुरक्तःattached/devoted
अनुरक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनुरक्त
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle used adjectivally)
निरर्थिकाम्fruitless/meaningless (fem., qualifying ‘विद्याम्’)
निरर्थिकाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिरर्थिका
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes