Shloka 1
भृगु–भरद्वाजसंवादः: वर्णभेदस्य कर्माधारितव्याख्या
Bhrigu–Bharadvaja Dialogue: A Karma-Based Account of Varṇa
पम्प बछ। अं कऋ-> अशीर्त्याधिकशततमो<& ध्याय: 2283 आश्रय लेकर आत्महत्यादि पापकर्मसे निवृत्त सम्बन्धमें काश्यप ब्राह्मण और इन्द्रका संवाद युधिछिर उवाच बान्धवा: कर्म वित्तं वा प्रज्ञा वेह पितामह । नरस्य का प्रतिष्ठा स्थादेतत् पृष्टो वदस्व मे
Yudhiṣṭhira uvāca—Bāndhavāḥ karma vittaṃ vā prajñā vā iha pitāmaha | narasya kā pratiṣṭhā syād etat pṛṣṭo vadasva me ||
یُدھِشٹھِر نے کہا— اے پِتامہ! اس دنیا میں انسان کا سچا سہارا کیا ہے—رشتہ دار، اپنے اعمال، دولت یا دانائی؟ میں نے یہ پوچھا ہے؛ مجھے صاف صاف بتائیے۔
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ethical inquiry about what truly sustains a person—social ties, accumulated deeds, material wealth, or discerning wisdom—setting up Bhīṣma’s guidance that lasting stability is grounded in dharma-informed understanding rather than fragile external supports.
In the Śānti Parva’s instruction scene, Yudhiṣṭhira questions the elder Bhīṣma on the battlefield bed about the proper refuge for human life, initiating a didactic discussion on the foundations of security and right living.