Shloka 19

Adhyāya 174: Karma as an inescapable companion (कर्मानुगमन-उपदेश)

Devanagari script

संस्मृत्य चापि सुमहदाख्यानं भरतर्षभ । मयापि भवते सर्व यथावदनुवर्णितम्‌

Transliteration

saṃsmṛtya cāpi sumahad ākhyānaṃ bharatarṣabha | mayāpi bhavate sarvaṃ yathāvad anuvarṇitam ||

Translation

اے بھرتوں کے سردار، اسی نہایت عظیم حکایت کو یاد کرکے میں نے بھی تمہیں سب کچھ ٹھیک اسی طرح—جیسا کہنا چاہیے—درست ترتیب کے ساتھ بیان کیا ہے۔

Word by Word

• संस्मृत्य: having remembered
• Type: Verb
• Root: सम् + स्मृ (धातु)
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), कर्तरि

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• अपि: also/even
• Type: Indeclinable
• Root: अपि

• सुमहत्: very great
• सुमहत्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सुमहत् (प्रातिपदिक)
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• आख्यानम्: narrative/account
• आख्यानम्: Karma
• Type: Noun
• Root: आख्यान (प्रातिपदिक)
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• भरतर्षभ: O bull among the Bharatas
• Type: Noun
• Root: भरत + ऋषभ (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• मया: by me
• मया: Karana
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: Instrumental, Singular

• अपि: also
• Type: Indeclinable
• Root: अपि

• भवते: to you
• भवते: Sampradana
• Type: Noun
• Root: भवत् (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Dative, Singular

• सर्वम्: everything/entirely
• सर्वम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• यथावत्: properly/as it should be
• Type: Indeclinable
• Root: यथावत्

• अनुवर्णितम्: has been described/related
• Type: Verb
• Root: अनु + वर्णय् (धातु) / वर्णित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त (past passive participle), Neuter, Nominative/Accusative, Singular, कर्मणि (passive sense)

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• Bharatarṣabha (Yudhiṣṭhira)
• sumahat ākhyāna (a great narrative/account)