Shloka 33
Ajagara-vrata (The ‘Python’ Discipline): Prahrāda Questions a Wandering Sage
भोजन करके विश्राम कर लेनेपर गौतम इस प्रकार चिन्ता करने लगा--“अहो! मैंने लोभ और मोहसे प्रेरित होकर सुन्दर सुवर्णका यह महान् भार ले लिया है। अभी मुझे बहुत दूर जाना है। रास्तेमें खानेके लिये कुछ भी नहीं है, जिससे मेरे प्राणोंकी रक्षा हो सके ।। कि कृत्वा धारयेयं वै प्राणानित्यभ्यचिन्तयत् । ततः स पथि भोक्तवयं प्रेक्षमाणो न किंचन,“अब मैं कौन-सा उपाय करके अपने प्राणोंको धारण कर सकूँगा?' इस प्रकारकी चिन्तामें वह मग्न हो गया। पुरुषसिंह! तदनन्तर मार्गमें भोजनके लिये कुछ भी न देखकर उस कृतघ्नने मन-ही-मन इस प्रकार विचार किया--'यह बगुलोंका राजा राजधर्मा मेरे पास ही तो है। यह मांसका एक बहुत बड़ा ढेर है। इसीको मारकर ले लूँ और शीचघ्रतापूर्वक यहाँसे चल दूँ”
bhojanaṃ kṛtvā viśrāmaṃ ca samāśritya gautama evaṃ cintayām āsa— “aho! lobha-moha-preritaḥ śubhra-svarṇasya mahā-bhāraṃ mayā gṛhītaḥ. adhunā me dūraṃ gantavyam. pathi bhojanārthaṃ kiṃcid api nāsti yena prāṇā rakṣyeyuḥ. kiṃ kṛtvā dhārayeyaṃ vai prāṇān?” ity abhyacintayat. tataḥ sa pathi bhoktavyaṃ prekṣamāṇo na kiṃcana. atha sa kṛtaghnaḥ manasā evam avadhārayat— “ayaṃ baka-rājā rājadharmā mama samīpe eva. eṣa māṃsasya mahān rāśiḥ. enam eva hatvā gṛhītvā śīghram ito gamiṣyāmi.”
کھانا کھا کر اور آرام کر لینے کے بعد گوتم یوں سوچنے لگا—“ہائے! لالچ اور فریب کے زیرِ اثر میں نے اس حسین سونے کا یہ عظیم بوجھ اٹھا لیا ہے۔ ابھی مجھے بہت دور جانا ہے، اور راستے میں کھانے کو کچھ نہیں جس سے جان بچ سکے۔ میں کون سا تدبیر کروں کہ سانسیں قائم رہیں؟” اسی فکر میں وہ ڈوب گیا۔ پھر جب راہ میں کھانے کے لائق کچھ نہ دیکھا تو وہ کृतغن دل ہی دل میں سوچنے لگا—“بگولوں کا راجا راجدھرم تو میرے پاس ہی ہے؛ وہ تو گویا گوشت کا بڑا ڈھیر ہے۔ اسے مار کر لے لوں اور جلدی یہاں سے روانہ ہو جاؤں۔”
भीष्म उवाच