Shloka 183
The Thirteen Inner Adversaries (Trayodaśa Doṣāḥ): Origins and Pacification
अरिष्टा: स्यु: सदा कुद्धात् पवनान्नात्र संशय: । “मैं बुद्धिका आश्रय लेकर वायुके भयसे छुटकारा पाऊँगा। यदि वनमें रहनेवाले दूसरे वृक्ष भी उसी बुद्धिका सहारा लेकर रहें तो नि:संदेह कुपित वायुसे उनका कोई अनिष्ट नहीं होगा
ariṣṭāḥ syuḥ sadā kuddhāt pavanān nātra saṁśayaḥ |
غصّہ ور ہوا سے ہمیشہ نقصان ہی پہنچتا ہے—اس میں کوئی شک نہیں۔ مگر جو شخص امتیازی عقل کا سہارا لیتا ہے وہ ہوا کے خوف سے نجات پا لیتا ہے؛ اور اگر جنگل کے دوسرے درخت بھی اسی دانائی کو تھامے رہیں تو یقیناً غضبناک ہوا ان کا کوئی بگاڑ نہیں کر سکے گی۔
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even when external forces are hostile and potentially harmful, taking refuge in buddhi (clear discernment and right understanding) removes fear and prevents harm; wisdom becomes a shared protection when others also adopt it.
Bhishma uses the image of a furious wind threatening forest trees to illustrate how danger naturally follows from uncontrolled force, but how reliance on intelligence and right counsel can avert that danger for oneself and for a community.