Shloka 2
अज्ञान–लोभयोः परस्परहेतुत्वम्
Mutual Causality of Ignorance and Greed
शौनकने कहा--राजन्! तुमने ऐसी प्रतिज्ञा की है, इससे जान पड़ता है कि तुम्हारा मन पापकी ओरसे निवृत्त हो गया है; इसलिये मैं तुम्हें धर्मका उपदेश करूँगा; क्योंकि तुम श्रीसम्पन्न, महाबलवान् और संतुष्टचित हो। साथ ही स्वयं धर्मपर दृष्टि रखते हो ।। पुरस्ताद् दारुणो भूत्वा सुचित्रतरमेव तत् | अनुगृह्नाति भूतानि स्वेन वृत्तेन पार्थिव:,राजा पहले कठोर स्वभावका होकर पीछे कोमल भावका अवलम्बन करके जो अपने सदव्यवहारसे समस्त प्राणियों पर अनुग्रह करता है, वह अत्यन्त आश्वर्यकी ही बात है
śaunaka uvāca—rājan! tvayā īdṛśī pratijñā kṛtā; tasmāt pratīyate yat tava manaḥ pāpāt nivṛttam. ataḥ ahaṃ te dharmam upadiśāmi; yataḥ tvaṃ śrī-sampannaḥ, mahā-balavān, saṃtuṣṭa-cittaś ca; sārdhaṃ ca svayaṃ dharme dṛṣṭiṃ dharasi. purastād dāruṇo bhūtvā su-citrataram eva tat | anugṛhṇāti bhūtāni svena vṛttena pārthivaḥ ||
شَونک نے کہا—اے راجن! ایسی پرتِگیا کرنے سے معلوم ہوتا ہے کہ تمہارا من پاپ سے ہٹ گیا ہے؛ اس لیے میں تمہیں دھرم کا اُپدیش دوں گا۔ تم شری سے یُکت، مہابَل والے اور مطمئن دل ہو، اور خود بھی دھرم پر نظر رکھتے ہو۔ یہ بڑی ہی حیرت کی بات ہے کہ کوئی حکمراں پہلے سخت ہو، پھر نرمی اختیار کرے اور اپنے سُدھ آچرن سے تمام جانداروں پر عنایت و حفاظت کرے۔
शौनक उवाच