Shloka 3
Nārada–Vāyu–Śalmali Upākhyāna: Enmity with the Strong and the Primacy of Buddhi (नारद-वायु-शल्मलि उपाख्यानम्)
Devanagari script
आसीद् राजा महावीर्य: परिक्षिज्जनमेजय: । अबुद्धिपूर्वामागच्छद् ब्रह्महत्यां महीपति:,पूर्वकालमें परिक्षित॒के- पुत्र राजा जनमेजय बड़े पराक्रमी थे; परन्तु उन्हें बिना जाने ही ब्रह्महत्याका पाप लग गया था
Transliteration
āsīd rājā mahāvīryaḥ parikṣij-janamejayaḥ | abuddhi-pūrvam āgacchad brahmahatyāṁ mahīpatiḥ ||
Translation
بھیشم نے کہا— قدیم زمانے میں پرِکشِت کی نسل سے راجا جنمیجیہ بڑا صاحبِ شجاعت تھا؛ مگر نادانی اور بےسمجھی میں وہ برہمن کے قتل (برہمہتیا) کے عظیم گناہ کا مرتکب ٹھہرا۔
Word by Word
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), 3, Singular, परस्मैपद
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
महावीर्यःof great valor
महावीर्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहावीर्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
परिक्षित्-जनमेजयःJanamejaya, (son/descendant) of Parikshit
परिक्षित्-जनमेजयः:
Karta
TypeNoun
Rootपरिक्षित्-जनमेजय (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
अबुद्धि-पूर्वम्unknowingly; without understanding beforehand
अबुद्धि-पूर्वम्:
TypeIndeclinable
Rootअबुद्धिपूर्व (प्रातिपदिक)
आगच्छत्came upon; befell
आगच्छत्:
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), 3, Singular, परस्मैपद
ब्रह्म-हत्याम्the sin of Brahmin-slaying
ब्रह्म-हत्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्महत्या (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
महीपतिःthe lord of the earth (king)
महीपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootमहीपति (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaJ
JanamejayaP
ParikṣitB
brahmahatyāVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes