Shloka 26
Daṇḍa as the Foundation of Social Order (दण्डप्रतिष्ठा)
Devanagari script
सूक्ष्ममोनीनि भूतानि तर्कगम्यानि कानिचित् । पक्ष्मणो5पि निपातेन येषां स्यथात् स्कन्धपर्यय:
Translation
ایسے بےشمار نہایت لطیف یُونِیوں کے جاندار ہیں جو محض قیاس سے ہی جانے جاتے ہیں؛ انسان کی پلک گرنے بھر سے جن کے کندھے ٹوٹ جائیں—تو ایسی جانداروں کی ہنسا سے کوئی کہاں تک بچ سکتا ہے؟
Word by Word
सूक्ष्मsubtle
सूक्ष्म:
Karta
TypeAdjective
Rootसूक्ष्म
FormNeuter, Nominative, Plural
योनीनिwombs/origins (births)
योनीनि:
Karta
TypeNoun
Rootयोनि
FormNeuter, Nominative, Plural
भूतानिbeings/creatures
भूतानि:
Karta
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Nominative, Plural
तर्कby inference/reasoning
तर्क:
Karana
TypeNoun
Rootतर्क
FormMasculine, Instrumental, Singular
गम्यानिknowable/attainable
गम्यानि:
Karta
TypeAdjective
Rootगम्य
FormNeuter, Nominative, Plural
कानिsome/which
कानि:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative, Plural
चित्indeed/some (enclitic)
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित्
पक्ष्मणःof an eyelash/eyelid-hair
पक्ष्मणः:
TypeNoun
Rootपक्ष्मन्
FormNeuter, Genitive, Singular
अपिeven
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
निपातेनby the falling/downward motion
निपातेन:
Karana
TypeNoun
Rootनिपात
FormMasculine, Instrumental, Singular
येषाम्of whom/whose
येषाम्:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Genitive, Plural
स्यात्would be/might occur
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस्
FormOptative, 3rd, Singular, Parasmaipada
अथthen/indeed
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
स्कन्धof the shoulder
स्कन्ध:
TypeNoun
Rootस्कन्ध
FormMasculine, Genitive, Singular
पर्ययःchange/overturning/dislocation
पर्ययः:
Karta
TypeNoun
Rootपर्यय
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
अजुन उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes