Shloka 112
Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
Devanagari script
भीष्म उवाच सैवमुक्त्वा शकुनिका ब्रह्मुदत्तं नराधिप । राजानं समनुज्ञाप्य जगामाभीप्सितां दिशम्,भीष्मजी कहते हैं--नरेश्वर! राजा ब्रह्मदत्तसे ऐसा कहकर वह पूजनी चिड़िया उनसे विदा ले अभीष्ट दिशाको चली गयी
Transliteration
bhīṣma uvāca | saivam uktvā śakunikā brahmadattaṃ narādhipa | rājānaṃ samanujñāpya jagāmābhīpsitāṃ diśam ||
Translation
بھیشم نے کہا—اے نرادھپ! بادشاہ برہمدت سے یوں کہہ کر وہ قابلِ تعظیم پرندہ اُن کی اجازت لے کر رخصت ہوا اور جس سمت کا اسے اشتیاق تھا اُدھر روانہ ہو گیا۔
Word by Word
भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular
साshe (that one)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active
शकुनिकाthe female bird
शकुनिका:
Karta
TypeNoun
Rootशकुनिका
FormFeminine, Nominative, Singular
ब्रह्मदत्तम्Brahmadatta
ब्रह्मदत्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मदत्त
FormMasculine, Accusative, Singular
नराधिपO lord of men (king)
नराधिप:
TypeNoun
Rootनराधिप
FormMasculine, Vocative, Singular
राजानम्the king
राजानम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Accusative, Singular
समनुज्ञाप्यhaving taken leave (after asking permission)
समनुज्ञाप्य:
TypeVerb
Rootसम्-अनु-ज्ञा
Formल्यप् (absolutive/gerund), Active
जगामwent
जगाम:
TypeVerb
Rootगम्
FormPerfect, 3, Singular
अभीप्सिताम्desired
अभीप्सिताम्:
TypeAdjective
Rootअभीप्सित
FormFeminine, Accusative, Singular
दिशम्direction
दिशम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaB
BrahmadattaS
Shakunika (the bird)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes