Shloka 44

आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः

Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca

Devanagari script

अयमत्यन्तशत्रुमें वैषम्यं परमं गत: । मूढो ग्राहयितुं स्वार्थ सड्भत्या यदि शक्‍्यते,“इसमें संदेह नहीं कि बिलाव मेरा महान्‌ दुश्मन है, तथापि इस समय महान्‌ संकटमें है। यदि सम्भव हो तो इस मूर्खको संगतिके द्वारा स्वार्थ सिद्ध करनेकी बातपर राजी करूँ

Transliteration

ayam atyantaśatru me vaiṣamyaṃ paramaṃ gataḥ | mūḍho grāhayituṃ svārthaṃ saṅgatyā yadi śakyate ||

Translation

یہ بلاشبہ میرا سخت دشمن ہے اور اس وقت نہایت کٹھن مصیبت میں گرفتار ہو گیا ہے۔ پھر بھی اگر ممکن ہو تو میں صلح و اتحاد کے ذریعے اس احمق کو اپنے مفاد کے مطابق راستہ اختیار کرنے پر آمادہ کروں۔

Word by Word

अयम्this (one)

अत्यन्त-शत्रुःan extreme/utter enemy

मेof me / my

वैषम्यम्distress; adversity; difficulty

परमम्great; highest

गतःgone; fallen into

मूढःfoolish; deluded

ग्राहयितुम्to make (him) accept; to cause to take

स्वार्थम्one's own interest; self-advantage

सद्भाव्याby goodwill; by friendly association

यदिif

शक्यतेis possible; can be done

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

an unnamed enemy (implied)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes