Shloka 12

Devanagari script

एकान्ततो हाामर्यादात्‌ सर्वोडप्युद्धिजते जन: । दस्यवो<प्यभिशड्कन्ते निरनुक्रोशकारिण:,भारत! डाकुओंको लूट-पाट या हिंसा आदि भयानक कर्मोके लिये अनायास ही सेना सुलभ हो जाती है। सर्वथा मर्यादाशून्य मनुष्यसे सब लोग उद्विग्न हो उठते हैं। केवल निर्दयतापूर्ण कर्म करनेवाले पुरुषकी ओरसे डाकू भी शंकित रहते हैं

Transliteration

bhīṣma uvāca | ekāntato hy āmaryādāt sarvo 'py udvijate janaḥ | dasyavo 'py abhiśaṅkante niranukrośakāriṇaḥ, bhārata |

Translation

بھیشم نے کہا—اے بھارت! جو شخص سراسر بےحد و بےقید ہو، اس سے ہر کوئی بےچین و مضطرب ہو جاتا ہے۔ جو آدمی محض بےرحمانہ اور بےترس اعمال کرتا ہو، اس سے ڈاکو بھی شک اور خوف رکھتے ہیں؛ کیونکہ بےحد ظلم و قساوت معاشرے کو سب کے لیے—بدکاروں سمیت—غیر محفوظ بنا دیتی ہے۔

Word by Word

• {'ekāntataḥ': 'entirely, absolutely', 'hi': 'indeed, for', 'āmaryādāt (a-maryādāt)': 'from one who is without maryādā (limits, propriety, social restraint)', 'sarvaḥ api': 'everyone, all people', 'udvijate': 'is agitated, becomes uneasy, is alarmed', 'janaḥ': 'people, the public', 'dasyavaḥ': 'robbers, bandits', 'api': 'even', 'abhiśaṅkante': 'suspect, fear, are apprehensive of', 'niranukrośa-kāriṇaḥ': 'of one who acts without compassion

• a doer of merciless deeds', 'bhārata': 'O Bharata (address to Yudhiṣṭhira)'}

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• Bharata (Yudhiṣṭhira as addressee)
• dasyavaḥ (robbers/bandits)

Educational Q&A

What is the core teaching?

A person who abandons maryādā—ethical limits, restraint, and social propriety—creates fear everywhere; unbounded cruelty is so destabilizing that even criminals distrust and fear such a person.

What is happening in the narrative?

In the Shanti Parva’s instruction to Yudhiṣṭhira, Bhishma explains principles of conduct and governance, warning that lawless, compassionless behavior makes society insecure and undermines trust at every level.