Shloka 2
Daṇḍa-svarūpa-nirūpaṇa
The Nature, Forms, and Function of Daṇḍa
तदेव विस्तरेणोक्तं पूर्वदृष्टं सतां मतम् प्रणेयं राजधर्माणां प्रब्रूहि भरतर्षभ,भरतश्रेष्ठ) आपने पूर्वपुरुषोंद्वारा आचरित तथा सज्जनसम्मत जिन श्रेष्ठ राजधर्मोंका विस्तारपूर्वक वर्णन किया है, उन्हींको इस प्रकार संक्षिप्त करके बताइये, जिससे उनका विशेषरूपसे पालन हो सके
tad eva vistareṇoktaṃ pūrvadṛṣṭaṃ satāṃ matam | praṇeyaṃ rājadharmāṇāṃ prabrūhi bharatarṣabha ||
یُدھِشٹھِر نے کہا— اے بھرتوں کے سَرشٹھ! آپ نے اُن بہترین فرائضِ شاہی کو تفصیل سے بیان کیا ہے جو قدیم بزرگوں کے عمل میں تھے اور اہلِ دانائی کے نزدیک مقبول ہیں۔ اب وہی بات مختصر اور قابلِ عمل صورت میں فرمائیے، تاکہ اُن پر زیادہ درستگی اور اثر کے ساتھ عمل ہو سکے۔
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Royal dharma should be both authoritative (grounded in ancient precedent and the approval of the wise) and practicable; therefore, detailed doctrine must be distilled into a concise form that can be implemented effectively.
In the Śānti Parva’s instruction on governance, Yudhiṣṭhira requests the teacher (addressed as “Bharatarṣabha”) to restate the already-elaborated kingly duties in a brief, actionable summary for easier observance.