Shloka 21
Gratitude, Discernment, and the Escalation of Power (Śvā–Dvipī–Vyāghra–Nāga–Siṃha–Śarabha Itihāsa)
संवासजं परं स्नेहमृषिणा कुर्वता तदा । स द्वीपी व्याप्रतां नीतो रिपू्णां बलवत्तर:,तब सहवासजनित उत्तम स्नेहका निर्वाह करते हुए महर्षिने चीतेको बाघ बना दिया। अब वह अपने शत्रुओंके लिये अत्यन्त प्रबल हो उठा
saṃvāsajaṃ paraṃ sneham ṛṣiṇā kurvatā tadā | sa dvīpī vyāpratāṃ nīto ripūṇāṃ balavattaraḥ ||
تب رِشی نے قربتِ صحبت سے پیدا ہونے والی اعلیٰ محبت کو نبھاتے ہوئے اُس تیندوے کو شیر کی حالت تک پہنچا دیا، اور وہ اپنے دشمنوں کے مقابلے میں نہایت زورآور ہو گیا۔
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Close, sustained association (saṃvāsa) and genuine affection (sneha) can reshape behavior and capacity; nurture and guidance can awaken strength and purposeful action, even in a being with fierce instincts.
Bhīṣma describes a sage who, by maintaining deep companionship-born affection, brings a leopard into active exertion; as a result, it becomes more formidable against its enemies—illustrating transformation through care and proximity.