Shloka 82
Vyāghra–Gomāyu Saṃvāda (व्याघ्रगोमायु संवाद) — Testing Character Beneath Appearances
Devanagari script
प्रथमं यः समाख्यात: शीलवानिति संसदि । न वाच्यं तस्य वैगुण्यं प्रतिज्ञां परिरक्षता,“पहले भरी सभामें शीलवान् कहकर जिसका परिचय दिया गया हो, प्रतिज्ञाकी रक्षा करनेवाले पुरुषको उसका दोष नहीं बताना चाहिये
Transliteration
prathamaṃ yaḥ samākhyātaḥ śīlavān iti saṃsadi | na vācyaṃ tasya vaiguṇyaṃ pratijñāṃ parirakṣatā |
Translation
بھیشم نے کہا—جسے پہلے سبھا میں ‘نیک سیرت’ کہہ کر متعارف کرایا گیا ہو، عہد کی پاسداری کرنے والے کو اس کی خامیاں بیان نہیں کرنی چاہئیں۔
Word by Word
प्रथमम्first(ly)
प्रथमम्:
TypeIndeclinable
Rootप्रथम
FormAvyaya (adverb)
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, nominative, singular
समाख्यातःhas been proclaimed/introduced
समाख्यातः:
TypeVerb
Rootसम्-आ-ख्या (धातु) → समाख्यात (कृदन्त)
FormMasculine, nominative, singular; past passive participle
शीलवान्virtuous, of good conduct
शीलवान्:
TypeAdjective
Rootशीलवत्
FormMasculine, nominative, singular
इतिthus, as
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
FormAvyaya (quotative particle)
संसदिin the assembly
संसदि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंसद्
FormFeminine, locative, singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
FormAvyaya (negation)
वाच्यम्should be spoken/said
वाच्यम्:
TypeVerb
Rootवच् (धातु) → वाच्य (कृदन्त)
FormNeuter, nominative, singular; gerundive (ought to be said)
तस्यof him
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, genitive, singular
वैगुण्यम्fault, defect
वैगुण्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवैगुण्य
FormNeuter, accusative, singular
प्रतिज्ञाम्promise, vow
प्रतिज्ञाम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रतिज्ञा
FormFeminine, accusative, singular
परिरक्षताby (one) protecting/keeping
परिरक्षता:
Karana
TypeVerb
Rootपरि-रक्ष् (धातु) → परिरक्षत् (कृदन्त)
FormMasculine, instrumental, singular; present active participle
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
FormAvyaya (emphasis/indeed)
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes