Shloka 1
भীমेन युधिष्ठिरस्य त्यागवृत्तेः प्रतिषेधः
Bhīma’s Rebuttal of Yudhiṣṭhira’s Renunciatory Inclination
दशमो< ध्याय: भीमसेनका राजाके लिये संन्यासका विरोध करते हुए अपने कर्तव्यके ही पालनपर जोर देना भीम उवाच श्रोत्रियस्थेव ते राजन् मन्दकस्याविपक्चित: । अनुवाकहता बुद्धिर्नैषा तत्त्वार्थदर्शिनी,भीमसेन बोले--राजन्! जैसे मन्द और अर्थज्ञानसे शून्य श्रोत्रियकी बुद्धि केवल मन्त्रपाठद्वारा मारी जाती है, उसी प्रकार आपकी बुद्धि भी तात््विक अर्थको देखने या समझनेवाली नहीं है
bhīma uvāca | śrotriyasyeva te rājan mandakasya avipakvitaḥ | anuvākahatā buddhir naiṣā tattvārthadarśinī ||
بھیم نے کہا—اے راجن! جس طرح سست اور ناپختہ شروتریہ کی عقل محض منتر کے پاٹھ سے مغلوب ہو جاتی ہے، اسی طرح آپ کی عقل بھی الفاظ کے زور سے دب گئی ہے؛ یہ حقیقتِ معنی کو دیکھنے والی نہیں۔
भीम उवाच
Educational Q&A
Bhīma warns that wisdom is not produced by words, recitation, or pious-sounding arguments alone; true dharma requires mature discernment of the real meaning (tattva-artha) and steadfast performance of one’s rightful duty, especially for a king.
In Śānti Parva, Bhīma addresses a king who is inclined toward renunciation; Bhīma rebukes him, saying his intellect is being carried away by mere verbal formulations rather than genuine insight, and urges adherence to the kingly responsibilities instead of premature saṃnyāsa.