Shloka 20

Duryodhana’s Post-Duel Lament and Instructions (भग्नसक्थस्य विलापः)

Devanagari script

गदाप्रहारा विपुला: परिघैश्वापि ताडनम्‌ | शक्तिभिभिंन्दिपालैश्लव तोमरै: सपरश्वथै:,'श्रीकृष्णण आपने हमलोगोंके लिये गदाओंके बहुत-से आघात सहे, परिघोंकी मार खायी; शक्ति, भिन्दिपाल, तोमर और फरसोंकी चोटें सहन कीं तथा बहुत-सी कठोर बातें सुनीं। आपके ऊपर रणभूमिमें ऐसे-ऐसे शस्त्रोंके प्रहार हुए, जिनका स्पर्श वज्रके तुल्य था

Transliteration

gadāprahārā vipulāḥ parighaiś cāpi tāḍanam | śaktibhir bhindipālaiś ca tomaraiḥ sa-paraśvathaiḥ ||

Translation

ویشَمپاین نے کہا— اے کرشن! ہماری خاطر تم نے گداؤں کے بہت سے بھاری وار سہے؛ لوہے کے ڈنڈوں (پریغ) کی مار بھی کھائی۔ شکتی، بھندِپال، تومر اور کلہاڑیوں کے زخم برداشت کیے؛ اور بہت سی سخت باتیں بھی سنیں۔ میدانِ جنگ میں تم پر ایسے ہتھیاروں کے وار پڑے جن کا چھونا بجلی (وَجر) کے لمس کے مانند تھا۔

Word by Word

• [{'term': 'gadā', 'definition': 'mace

• a heavy bludgeoning weapon'}, {'term': 'prahāra', 'definition': 'blow, strike, assault'}, {'term': 'vipula', 'definition': 'great, abundant, massive'}, {'term': 'parigha', 'definition': 'iron club/bar

• a heavy staff-like weapon'}, {'term': 'tāḍana', 'definition': 'striking, beating, being hit'}, {'term': 'śakti', 'definition': 'spear, lance (thrown or thrust weapon)'}, {'term': 'bhindipāla', 'definition': 'a heavy javelin/dart-like missile weapon (often described as iron and formidable)'}, {'term': 'tomara', 'definition': 'a spear/javelin

• a pointed throwing weapon'}, {'term': 'paraśvatha (paraśu)', 'definition': 'axe, battle-axe'}, {'term': 'vāc (kathorāḥ vacāṃsi implied by the prose gloss)', 'definition': 'speech/words

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Śrī Kṛṣṇa
• gadā (mace)
• parigha (iron club)
• śakti (spear)
• bhindipāla
• tomara
• paraśvatha/paraśu (battle-axe)
• raṇabhūmi (battlefield)
• vajra (thunderbolt, as simile)