Shloka 41
Indratīrtha–Ādityatīrtha: Balarāma’s Ritual Bathing, Dāna, and Sacred-Historical Recollections
Devanagari script
इत्युक्ता सापचत् तानि ब्राह्मणप्रियकाम्यया । अधिभश्रित्य समिद्धे5ग्नौी बदराणि यशस्विनी,“तब महादेवजीने कहा--'सुव्रते! इन बेरोंको पका दो।” उनके इस प्रकार आदेश देनेपर यशस्विनी अरुन्धतीने ब्राह्मणका प्रिय करनेकी इच्छासे उन बेरोंको प्रज्वलित अग्निपर रखकर पकाना आरम्भ किया
Transliteration
ity uktā sā apacat tāni brāhmaṇa-priya-kāmyayā | adhibhṛśritya samiddhe 'gnau badarāṇi yaśasvinī ||
Translation
ویشَمپاین نے کہا— یوں کہے جانے پر اُس یَشسوِنی نے برہمن کو خوش کرنے کی خواہش سے اُن بدَر پھلوں کو خوب بھڑکتی آگ پر رکھ کر پکانا شروع کیا۔
Word by Word
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उक्ताhaving been told/said to
उक्ता:
TypeVerb
Rootवच्
FormFeminine, Nominative, Singular, kta (past passive participle)
साshe
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
अपचत्cooked
अपचत्:
TypeVerb
Rootपच्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
तानिthose (things)
तानि:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Plural
ब्राह्मण-प्रिय-काम्ययाwith the desire to please the Brahmin
ब्राह्मण-प्रिय-काम्यया:
Karana
TypeNoun
Rootब्राह्मण + प्रिय + काम्य (काम्य)
FormFeminine, Instrumental, Singular
अधि-आश्रित्यhaving placed upon / having resorted to
अधि-आश्रित्य:
TypeVerb
Rootश्रि (आ + श्रि)
Formktvā (absolutive/gerund)
समिद्धेin the kindled (state)
समिद्धे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसम् + इन्ध्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular, kta (past passive participle)
अग्नौin/on the fire
अग्नौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Locative, Singular
बदराणिjujubes/berries
बदराणि:
Karma
TypeNoun
Rootबदर
FormNeuter, Accusative, Plural
यशस्विनीthe illustrious woman
यशस्विनी:
Karta
TypeAdjective
Rootयशस्विन्
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaB
brāhmaṇaB
badara (jujube/ber fruits)A
agni (fire)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes