Shloka 46

कुमाराभिषेकप्रश्नः — Inquiry into Kumāra (Skanda) Investiture at Sarasvatī

Devanagari script

वैशग्पायन उवाच तत्राप्युपस्पृश्य बलो महात्मा दत्त्वा च दानानि पृथग्विधानि । अवाप्य धर्म परमार्थकर्मा जगाम सोमस्य महत्‌ सुतीर्थम्‌,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन! पारमार्थिक कार्य करनेवाले महात्मा बलरामजी उस तीर्थमें भी स्नान करके नाना प्रकारकी वस्तुओंका दान करके धर्मका फल पाकर सोमके महान्‌ एवं उत्तम तीर्थमें गये

Transliteration

vaiśampāyana uvāca | tatrāpy upaspṛśya balo mahātmā dattvā ca dānāni pṛthagvidhāni | avāpya dharmaṁ paramārthakarmā jagāma somasya mahat sutīrtham ||

Translation

وَیشَمپایَن نے کہا—اے راجن! مہاتما بلرام نے وہاں بھی تطہیری غسل کیا، طرح طرح کے دان دیے اور دھرم کا پھل پایا۔ اعلیٰ روحانی مقصد کے ساتھ عمل کرنے والا وہ پھر سوم کے عظیم و برتر تیرتھ کی طرف روانہ ہوا۔

Word by Word

• वैशम्पायनः: Vaishampayana
• वैशम्पायनः: Karta
• Type: Noun
• Root: वैशम्पायन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• उवाच: said
• Type: Verb
• Root: वच्
• Form: Perfect, Third, Singular, Parasmaipada

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र

• अपि: also/even
• Type: Indeclinable
• Root: अपि

• उपस्पृश्य: having bathed (performed ablution)
• Type: Verb
• Root: उपस्पृश्
• Form: ल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)

• बलः: Bala (Balarama)
• बलः: Karta
• Type: Noun
• Root: बल (बलराम)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• महात्मा: great-souled
• महात्मा: Karta
• Type: Adjective
• Root: महात्मन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• दत्त्वा: having given
• Type: Verb
• Root: दा
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund)

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• दानानि: gifts/charities
• दानानि: Karma
• Type: Noun
• Root: दान
• Form: Neuter, Accusative, Plural

• पृथक्: separately/variously
• Type: Indeclinable
• Root: पृथक्

• विधानि: of various kinds
• विधानि: Karma
• Type: Adjective
• Root: विधान
• Form: Neuter, Accusative, Plural

• अवाप्य: having obtained
• Type: Verb
• Root: अवाप्
• Form: ल्यप् (absolutive/gerund)

• धर्मम्: merit/dharma (religious merit)
• धर्मम्: Karma
• Type: Noun
• Root: धर्म
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• परमार्थकर्मा: whose actions are for the highest good
• परमार्थकर्मा: Karta
• Type: Adjective
• Root: परमार्थ-कर्मन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• जगाम: went
• Type: Verb
• Root: गम्
• Form: Perfect, Third, Singular, Parasmaipada

• सोमस्य: of Soma
• सोमस्य: Sambandha
• Type: Noun
• Root: सोम
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• महत्: great
• महत्: Karma
• Type: Adjective
• Root: महत्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• सुतीर्थम्: excellent sacred ford/pilgrimage-place
• सुतीर्थम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सु-तीर्थ
• Form: Neuter, Accusative, Singular

Speaker

वैशग्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Balarāma
• Soma
• Sutīrtha (Soma’s great tīrtha)