Shloka 35
Ārṣṭiṣeṇa’s Siddhi and the Tīrtha-Boons; Sindhudvīpa–Devāpi Brāhmaṇya; Viśvāmitra’s Tapas Begins
ससर्ज यत्र भगवॉल्लोकॉल्लोकपितामह:,कुरुवंशी नरेश! तत्पश्चात् बलवान् एवं प्रतापी बलभद्रजी उस तीर्थमें आ गये, जहाँ लोकपितामह भगवान् ब्रह्माने सृष्टि की थी, जहाँ कठोर व्रतका पालन करनेवाले मुनिश्रेष्ठ आहएिषिणने बड़ी भारी तपस्या करके ब्राह्मणत्व पाया था तथा जहाँ राजर्षि सिन्धुद्वीप, महान् तपस्वी देवापि और महायशस्वी, उमग्रतेजस्वी एवं महातपस्वी भगवान् विश्वामित्र मुनिने भी ब्राह्मणत्व प्राप्त किया था
vaiśampāyana uvāca | sasarja yatra bhagavān lokāl lokapitāmahaḥ, kuruvaṃśī nareśa! tatpaścāt balavān evaṃ pratāpī balabhadraḥ jīvaḥ taṃ tīrtham ājagāma, yatra lokapitāmaha bhagavān brahmā sṛṣṭiṃ cakāra; yatra kaṭhoravratapālanā munayaḥ śreṣṭhāḥ āhaviṣiṇo mahattapasā brāhmaṇatvaṃ prāpuḥ; yatra ca rājarṣiḥ sindhudvīpaḥ, mahātapā devāpiḥ, tathā mahāyaśāḥ ugratejā mahātapā bhagavān viśvāmitro munir api brāhmaṇatvaṃ prāptaḥ |
وَیشَمپایَن نے کہا—اے کورو وَنش کے راجا! اس کے بعد زورآور اور جلال و شجاعت والے بلبھدر اُس تیرتھ پر آئے جہاں لوک پِتامہ بھگوان برہما نے سृष्टی کو ظہور بخشا تھا؛ جہاں سخت ورتوں میں ثابت قدم برتر رِشیوں نے عظیم تپسیا کے ذریعے برہمنیت حاصل کی؛ اور جہاں راجرشی سندھودویپ، مہاتپسی دیواپی، اور اسی طرح نامور، تیزجلوہ، نہایت ریاضت والے مُنی وشوامتر نے بھی برہمنیت پائی تھی۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that spiritual authority and elevated status (brāhmaṇatva) can be achieved through rigorous vows and tapas, emphasizing merit, discipline, and ethical self-cultivation over mere birth.
Vaiśampāyana describes Balabhadra arriving at a renowned tīrtha associated with Brahmā’s act of creation and with sages and royal ascetics—such as Sindhudvīpa, Devāpi, and Viśvāmitra—who attained brāhmaṇa-hood there through great austerities.