धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — दुर्योधनस्य ह्रदप्रवेशः
Dhṛtarāṣṭra–Saṃjaya Dialogue: Duryodhana’s Entry into the Lake
पाण्डवानभ्यवर्तन्त मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् । राजा दुर्योधनके ऐसा कहनेपर सुबलपुत्र शकुनिके पीछे चलनेवाले सैनिक “अब हमें मृत्यु ही युद्धसे लौटा सकती है” ऐसा संकल्प लेकर पुन: पाण्डवोंपर टूट पड़े ।। द्रवद्धिस्तत्र राजेन्द्र कृत: शब्दोडतिदारुण:
pāṇḍavān abhyavartanta mṛtyuṃ kṛtvā nivartanam | rājā duryodhanake evaṃ kahanepara subalaputraśakuneḥ pīche calanevāle sainikāḥ “adya asmān mṛtyur eva yuddhāt nivartayiṣyati” iti saṅkalpya punaḥ pāṇḍaveṣu parāṅmukhāḥ pratyapatanta || dravadbhis tatra rājendra kṛtaḥ śabdo ’tidāruṇaḥ |
“ہمیں جنگ سے صرف موت ہی واپس کر سکتی ہے”— اس عزم کے ساتھ وہ پھر پاندَووں پر ٹوٹ پڑے۔ بادشاہ دُریودھن کے کلمات سے جوش پا کر، سُبال کے بیٹے شکُنی کے پیروکار لشکر دوبارہ پاندَووں کی طرف لپکے۔ وہاں، اے راجندر، بھاگ دوڑ اور ابتری کے بیچ نہایت ہولناک شور برپا ہوا۔
संजय उवाच