Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

शकुनिवधः — Sahadeva’s Slaying of Śakuni

with Ulūka’s fall

आपका पुत्र सुदर्शन भीमका सामना करने लगा। सुशर्मा और शकुनिने किरीटधारी अर्जुनके साथ युद्ध छेड़ दिया ।। सहदेवं तव सुतो हयपृष्ठगतो< भ्ययात्‌ । ततो हि यत्नतः क्षिप्रं तव पुत्रो जनाधिप

sahadevaṃ tava suto hayapṛṣṭhagato 'bhyayāt | tato hi yatnataḥ kṣipraṃ tava putro janādhipa ||

سنجے نے کہا—تمہارا بیٹا گھوڑے کی پیٹھ پر سوار ہو کر سہ دیو کے مقابل بڑھا۔ پھر، اے رعایا کے سردار، تمہارے بیٹے نے پوری کوشش کے ساتھ تیزی سے حملہ اور سخت کر دیا۔

सहदेवम्Sahadeva (as object)
सहदेवम्:
Karma
TypeNoun
Rootसहदेव
FormMasculine, Accusative, Singular
तवyour
तव:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
सुतःson
सुतः:
Karta
TypeNoun
Rootसुत
FormMasculine, Nominative, Singular
हयपृष्ठगतःmounted on a horse’s back
हयपृष्ठगतः:
Karta
TypeAdjective
Rootहयपृष्ठगत
FormMasculine, Nominative, Singular
अभ्ययात्approached / advanced towards
अभ्ययात्:
TypeVerb
Rootअभि-या
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular
ततःthen / thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
यत्नतःwith effort / carefully
यत्नतः:
Karana
TypeIndeclinable
Rootयत्न
FormAblative singular used adverbially
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र
FormAccusative singular used adverbially
तवyour
तव:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
जनाधिपO king (lord of people)
जनाधिप:
Sampradana
TypeNoun
Rootजनाधिप
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
S
Sahadeva
T
tava suta (Dhṛtarāṣṭra’s son)

Educational Q&A

Even amid chaos, action is portrayed as guided by yatna (deliberate effort) and kṣipratā (swift execution). The verse highlights the kṣatriya ethos: initiative, tactical urgency, and steadfast engagement in one’s appointed duty during war.

Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that one of Dhṛtarāṣṭra’s sons advances to confront Sahadeva, doing so mounted on a horse, and then quickly intensifies the engagement with purposeful effort.