Shloka 18
Kṛtavarmā–Sātyaki Chariot Duel and Kaurava Morale Shock (कृतवर्म-सात्यकि-द्वैरथम्)
सतं रथं हेमविभूषिताडूं साश्वं ससूतं सहसा विमृद्य । उत्क्षिप्प हस्तेन नदन् महाद्विपो विपोथयामास वसुन्धरातले,गर्जना करते हुए उस विशालकाय हाथीने धृष्टद्युम्नके उस सुवर्णभूषित रथको घोड़ों और सारथि-सहित सहसा कुचल डाला और सूँड़से ऊपर उठाकर पृथ्वीपर दे मारा
sa taṁ rathaṁ hemavibhūṣitāṅgaṁ sāśvaṁ sasūtaṁ sahasā vimṛdya | utkṣipya hastena nadan mahādvipo vipothayāmāsa vasundharātale ||
سنجے نے کہا—گرجتے ہوئے اس عظیم ہاتھی نے دھرشتدیومن کے سونے سے آراستہ رتھ کو گھوڑوں اور سارَتھی سمیت اچانک کچل ڈالا۔ پھر سونڈ سے اسے اٹھا کر زمین کی سطح پر زور سے پٹخ دیا۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the impermanence of worldly power and splendor in the chaos of battle: even a gold-adorned chariot and its crew can be destroyed in a moment by overwhelming force. Ethically, it reflects the harsh reality of kṣatriya warfare, where courage and might operate within a tragic field of destruction.
Sañjaya describes a great elephant that, while trumpeting, suddenly tramples Dhṛṣṭadyumna’s gold-decorated chariot along with the horses and charioteer, then lifts it with its trunk and smashes it onto the ground.