Shloka 193
शल्यवधे कौरवसेनाभङ्गः, भीमस्य गदायुद्धं, दुर्योधनस्य समाह्वानम्
Rout after Śalya’s fall; Bhīma’s mace engagement; Duryodhana’s rally
न युक्तमेतत् समरे त्वयि तिष्ठति भारत । “भारत! हमलोगोंके देखते-देखते मद्रदेशकी यह सेना क्यों मारी जाती है? तुम्हारे रहते ऐसा कदापि नहीं होना चाहिये
na yuktam etat samare tvayi tiṣṭhati bhārata |
اے بھارت! جب تم میدانِ جنگ میں ثابت قدم کھڑے ہو تو یہ مناسب نہیں۔ ہماری آنکھوں کے سامنے مدر دیش کی یہ فوج کیسے کٹتی چلی جائے؟ تمہارے ہوتے ایسا کبھی نہیں ہونا چاہیے۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse stresses the ethical and royal duty of a capable leader in war: when a protector is present, allowing allies to be destroyed is ‘not proper’ (na yuktam). It frames battlefield conduct in terms of responsibility, honor, and kṣatriya-dharma.
Sañjaya reports a rebuke/appeal directed to a Kuru leader addressed as ‘Bhārata’: the speaker protests that it is unfitting for the Madra forces to be slain while that leader remains on the field, implying a failure of protection or command.