Previous Verse
Next Verse

Shloka 833

Śalya-hatānantarāṇi: Madrarāja-padānugānāṃ praskandana and the Pandava counter-encirclement (शल्यहतानन्तराणि—मद्रराजपदानुगानां प्रस्कन्दनम्)

आनर्त च दुराधर्ष शितैर्बाणैरवारयत्‌ । रथसहित पाण्डवोंको, ट्रुपदकुमार धृष्टद्युम्नको तथा दुर्जय वीर आनर्तनरेशको सामने देखकर उसने तीखे बाणोंद्वारा उन सबको आगे बढ़नेसे रोक दिया

sañjaya uvāca | ānartaṃ ca durādharṣaḥ śitair bāṇair avārayat | rathasahitaṃ pāṇḍavān drupadakumāraṃ dhṛṣṭadyumnaṃ tathā durjayaṃ vīram ānartanareśaṃ samīkṣya sa tīkṣṇabāṇair etān sarvān agre gamanāt nyavārayat |

سنجے نے کہا—رتھوں پر سوار پانڈوؤں کے ساتھ دروپد کے بیٹے دھِرِشتدیومن اور ناقابلِ تسخیر آنرت کے راجا کو سامنے دیکھ کر اُس نے تیز دھار تیروں سے اُن کی پیش قدمی روک دی۔ اُن نوک دار شروں کے زور سے اُس نے سبھی کو آگے بڑھنے سے تھام لیا—جنگ کے دھرم میں جہاں بہادری بہادری ہی کو لگام دیتی ہے۔

आनर्तम्the king of Anarta / Anarta (person)
आनर्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootआनर्त
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
दुराधर्षम्hard to assail, unassailable
दुराधर्षम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदुराधर्ष
FormMasculine, Accusative, Singular
शितैःwith sharp
शितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootशित
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
बाणैःarrows
बाणैः:
Karana
TypeNoun
Rootबाण
FormMasculine, Instrumental, Plural
अवारयत्he restrained / checked / stopped
अवारयत्:
TypeVerb
Rootवारय् (√वृ, causative)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
Ā
Ānarta
Ā
Ānarta king (Ānartanareśa)
P
Pāṇḍavas
D
Drupada
D
Dhṛṣṭadyumna
C
Chariot (ratha)
A
Arrows (bāṇa)

Educational Q&A

The verse highlights kṣatriya-dharma in its stark form: in battle, a warrior’s duty is to oppose the enemy’s advance with skill and courage. Ethically, it underscores disciplined restraint—power is used not for cruelty but to fulfill one’s role within the rules and necessities of war.

Sañjaya narrates that a formidable warrior, upon seeing the Ānarta king along with the chariot-mounted Pāṇḍavas and Dhṛṣṭadyumna, shoots sharp arrows to stop them from moving forward, effectively checking their momentum on the battlefield.