Shloka 14
शल्यपरिघातः (Śalya Under Encirclement) — Mahābhārata, Śalya-parva, Adhyāya 12
Devanagari script
महानागौ श्ज्ञैरिव महर्षभौ । तोत्रैरिव तदान्योन्यं गदाग्राभ्यां निजघ्नतु:,जैसे दो विशाल हाथी दाँतोंसे और दो बड़े-बड़े साँड़ सींगोंसे एक-दूसरेपर चोट करते हैं, उसी प्रकार अंकुशों-जैसी उन श्रेष्ठ गदाओंद्वारा वे दोनों वीर एक-दूसरेपर आघात करने लगे
Transliteration
mahānāgau śṛṅgair iva maharṣabhau | totrair iva tadānyonyaṁ gadāgrābhyāṁ nijaghnatuḥ |
Translation
سنجے نے کہا—جیسے دو عظیم ہاتھی اپنے دانتوں سے، یا دو بڑے بیل اپنے سینگوں سے ایک دوسرے پر وار کرتے ہیں، اسی طرح وہ دونوں نامور سورما اپنی گداؤں کے سروں سے—گویا انکوش کی طرح—ایک دوسرے کو پیٹنے لگے۔
Word by Word
महानागौtwo great elephants
महानागौ:
Karta
TypeNoun
Rootमहानाग
FormMasculine, Nominative, Dual
शृङ्गैःwith horns
शृङ्गैः:
Karana
TypeNoun
Rootशृङ्ग
FormNeuter, Instrumental, Plural
इवas/like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
महर्षभौtwo great bulls
महर्षभौ:
Karta
TypeNoun
Rootमहर्षभ
FormMasculine, Nominative, Dual
तोत्रैःwith goads
तोत्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootतोत्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
इवas/like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
अन्योन्यम्each other (mutually)
अन्योन्यम्:
TypeIndeclinable
Rootअन्योन्य
गदाग्राभ्याम्with the tips/heads of (their) maces
गदाग्राभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootगदाग्र
FormNeuter, Instrumental, Dual
निजघ्नतुःthe two struck/smote
निजघ्नतुः:
TypeVerb
Rootनि-हन्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Dual, Parasmaipada
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaG
gadā (mace)T
totra (elephant-goad)M
mahānāga (elephant, as simile)Ṛ
ṛṣabha (bull, as simile)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes